Plantencombinaties

Monarda, Gipskruid, Helenium, Phlox

Mooie plantencombinaties maken vind ik de grootste uitdaging van een tuin. Het vinden van de juiste planten die goed bij elkaar passen is lastiger dan het lijkt. Er zijn veel zaken om rekening mee te houden zoals kleur, hoogte, vorm, bloeitijd, grondsoort en lichtbehoefte. Een Astilbe naast een Echinacea zetten heeft bijvoorbeeld weinig zin. Astilbe heeft veel vocht en wat halfschaduw nodig. Echinacea staat het liefst in de volle zon en verdraagt droogte. Planten die niet op de juiste plaats staan kwijnen op den duur weg.

In een tuin waar veel gebruik wordt gemaakt van vaste planten is het daarom raadzaam om vooraf een plan of tekening te maken. Zeker als er gebruik wordt gemaakt van stekken is dat belangrijk. De keuze voor stekken heeft voor mij de voorkeur boven bloeiende planten kopen bij een tuincentrum, ook gezien het prijskaartje dat daaraan hangt.. Bloeiende planten uit een tuincentrum in de tuin zetten geeft hooguit een paar weken plezier, maar al snel zijn ze uitgebloeid. Zeker de overgang van binnen naar buiten geeft planten al een klap. Laat staan als het ook nog eens droog is of hard waait. Deze planten zijn erg kwetsbaar en gaan makkelijk dood. Planten in de bloei slaan niet goed aan. Alle energie gaat zitten in de bloei, niet in wortelgroei. Beter dus kiezen voor stekken bij een kweker bijvoorbeeld. In het  (vroege) voorjaar hebben kwekerijen een goed aanbod van sterke stekken. Het potje lijkt op het eerste gezicht leeg, of met wat miezerige blaadjes, maar schijn bedriegt. In dat potje is de plant in winterrust, maar heeft een goed wortelgestel en staat te popelen om uit te groeien tot een prachtige plant. Nadeel is dat het moeilijk inschatten is wat precies de kleur, vorm  en hoogte van de bloemen wordt. Vaak hebben kwekerijen ook een voorbeeldtuin, dat is goed om in de zomer inspiratie op te doen. Het kan dus zeker zinvol zijn om een lijstje te maken van planten die je graag in de tuin wilt hebben en goed bij elkaar passen. Op internet zijn van alle planten beschrijvingen te vinden, waardoor een goede planning te maken is. Als duidelijk is welke planten het best in de tuin passen, rekening houdend met zon en schaduw, grondsoort en onderhoud, kan er een keuze worden gemaakt. Welke bloemen mooi bij elkaar staan is natuurlijk een kwestie van smaak.

Zelf houd ik van een kleurrijke border met veel contrasten. Om toch rust te creëren maak ik van onopvallende planten grote groepen. Planten die er wel uitspringen maak ik kleinere groepjes. Overgangen van plantgroepen worden rustiger door het gebruik van siergras of bladplanten, dus die gebruik ik veelvuldig. Het siergras Miscanthus bijvoorbeeld is door zijn hoogte vaak een mooie achtergrond voor plantcombinaties. Maar de verschillende Panicums zijn ook geweldig, door hun subtiele grasaren, die lijken op wolken. Door hun neutrale uitstraling brengen ze rust. Zeker als een plantcombinatie anders te schreeuwerig wordt. Pennisetum zet ik helemaal voorin om de show te stelen. Bladplanten zoals heuchera, hosta en varens zijn over het algemeen wat lager en kunnen vooraan in de border. Het zijn planten die structuur aan de border geven, ze groeien netjes, vallen niet om of woekeren niet. Daarnaast geven ze ook een mooie kleur aan de border.

Erg mooi in een sierborder zijn planten die zich door andere planten heen weven. Vooral een aantal geraniums doen dat erg mooi. Bijvoorbeeld de Geranium Sweet Heidi of Geranium Rosanne, die zoeken zelf hun weg wat een natuurlijk effect geeft.

Asymmetrische groepen geven ook een natuurlijk effect. Dus niet allemaal rond of ovaal, maar groepen die bijvoorbeeld in een punt lopen. Of als een vlek met verschillende rondingen. Planten die wat losjes bloeien kunnen op grensvlakken ook een beetje door elkaar gezet worden, voor een natuurlijke overgang. Zelf doe ik dat niet zo vaak om chaos te voorkomen. Maar als combinaties echt mooi zijn kan dat prima. Overigens kan je zo ook een hele border planten. Dus de plantgroepen geheel door elkaar zetten. Mooi is dan om een aantal rustige planten als basis te nemen en enkele accenten daartussen te zetten.  Je krijgt het idee van een bloemenweide. Siergrassen zijn dan wederom onmisbaar, maar je zou ook trommelstokjes (Alliumbollen Sphaerocephalon) en klaprozen kunnen gebruiken.

Tot slot is het belangrijk om te kijken naar bloem- en bladvorm. Om te zorgen voor contrast, zet ik pluimen naast ronde bloemen. Of weefplanten bij schermbloemen. Contrast kan ook goed met bladplanten alleen. Varens hebben over het algemeen heel fijn ingesneden blad, terwijl Hosta’s vaak grover blad hebben. Daardoor combineren ze erg goed. Hieronder enkele voorbeelden.

 

Een felle kleurencombinatie, met vooraan Geranium Rozanne, Centranthus en Heliopsis. Deze planten komen ook wat betreft hoogte goed uit en bloeien lang door.

 

 

 

 

Hier op de achtergrond de agastache “Blackadder” of dropplant. Een kanjer in de tuin als het gaat om aantrekken van insecten. Daarvoor de Monarda Beauty of Cobham. Allebei grote groepen en dicht bij elkaar wat betreft kleur. Een prachtige combinatie omdat ze beiden goed tot hun recht komen.

 

 

 

Bij deze combinatie krijg altijd het idee dat ik naar een boeket kijk. Geranium Rosanne heeft de eigenschap zich mooi tussen planten te weven. Het zachtgele van de Achillea Moonshine combineert enorm mooi bij de rose/blauwe geranium.

 

 

 

Dit is een geweldige combinatie. Persicaria “Orangefield” met Heliopsis “Summer Sun”. Hier hebben de harten van de ene bloem dezelfde kleur als de andere bloem. Ook deze bloemen weven prachtig door elkaar heen.

 

 

 

Naar deze combinatie heb ik lang gezocht. De Helenium is namelijk een vrij lastige plant om te combineren. Omdat ik de Helenium op zich een fantastische plant vind, heb ik gezocht naar een combinatie waarmee deze plant goed tot zijn recht komt. Het blauwe van de phlox Blueboy vind ik best een gewaagde combinatie, maar daardoor verrassend geslaagd. Aan de andere kant is gipskruid een neutrale plant, door kleur en vorm, die niet de aandacht trekt. Daardoor een perfecte plant voor lastige combinatie.

 

Op deze foto de Kniphofia “Pineapple Popsicle” samen met de eenjarige Antirrhinum  Majus “Black Prince” ofwel leeuwenbek. Eenjarigen zijn goed tussen vaste planten te zetten. In dit geval geeft de prachtige donkerrode leeuwenbek, die overigens heel makkelijk te zaaien is, een mooie achtergrond. De lichtgele Kniphofia doet zijn Nederlandse naam Vuurpijl zeker eer aan. Ze schieten er echt uit! De leeuwenbekjes vind je ieder jaar terug in de tuin, ze zaaien zich leuk uit.

 

Deze combinatie is duidelijk minder uitgesproken. Hier de Heliopsis helianthoidus met Helenium Moerheim en de Persicaria amplexicaulus Orangefield. Geel, rood en oranje dicht bij elkaar past goed in een prairietuin. Het zijn allemaal warme kleuren. Zeker in combinatie met siergrassen.

 

 

 

Deze foto is niet erg scherp en ook nog eens laat in het jaar gemaakt. De (bijna uitgebloeide) Rudbeckia fulgida met Caryopteris clandonensis en de roodgekleurde Euonymus. De combinatie vind ik erg mooi. De grijzig blauwe Caryopteris laat zich heel makkelijk combineren. De Euonymus is een kleurende heester die door het jaar heen vrij onopvallend is, maar in het najaar je tuin uit knalt. Ze hebben alle drie een andere blad-en bloemstructuur.

 

Eupatorium met Agastache “Indigo”, een vrij rustige combinatie. Geschikte basisplanten voor een wat uitgesproken kleur erbij. Bijvoorbeeld een witte Cosmos, voor extra contrast. Maar een mooie siergras erbij is ook een geweldige combinatie. Om te knallen kan er de gele Rudbeckia fulgida of Heliopsis voorgezet worden. Het plaatje wordt dan heel kleurig.

 

 

Hier een goed voorbeeld van de functie van neutrale planten zoals gipskruid. Daarbij passen vrijwel alle vaste planten. Op deze foto met Monarda en achterin Liatris spicata “Kobold”. Het is net een boeket!

 

 

 

Op de eerste rij Alchemilla Mollis, daarachter Astilbe. Die kunnen beiden wat schaduw verdragen en willen  wel graag veel vocht.