Zaden verzamelen

Veel vaste planten geven zaden die gebruikt kunnen worden om zelf te zaaien. Zo kun je groepen groter maken of meerdere groepen creëren. Er zijn planten die soms het volgende jaar niet terugkomen. Dan is het fijn om zaden te hebben. Bij elke plant zien zaden er weer anders uit. Bij sommige planten puilen de uitgebloeide bloemen uit van de zaden, bij andere moet je echt even zoeken. Een zonnebloem is niet zo moeilijk om zaden te vinden. Het hele hart zit er vol mee. Bij Rudbeckia zitten de zaden verstopt in het hart. Tussen de bruine verdroogde blaadjes zitten de grijzige zaadjes.

Vanaf de late zomer hou ik de planten goed in de gaten. Of de zaden al rijp zijn. Te vroeg oogsten heeft geen zin, dan zijn ze niet kiemkrachtig. De kunst is te wachten tot ze los in hun huls zitten, maar nog niet op de grond zijn gevallen. Sommige planten, zoals de dropplant, hebben zoveel zaden, dat kan niet missen. Even schudden boven een bakje en ze vallen er massaal in. Zaden van de geranium Heidi of Apfelblüte worden als een katapult weggeschoten. Vroeg oogsten heeft geen zin, dan zitten ze nog gewoon te vast. Als ze donkerbruin tot zwart worden, kunnen ze geoogst, voordat het te laat is. Bij veel bloemknoppen volstaat als ze uitgebloeid zijn om ze goed fijn te knijpen. Zaden vallen er vaak gewoon uit. Sommige uitgebloeide bloemknoppen worden hard en barsten dan open, zoals leeuwenbek, ridderspoor of akelei. Dat is het juiste moment van oogsten. De Cosmea laat na de bloei een soort ster van naaldachtige zaden achter, heel makkelijk te herkennen. Omdat elke plant anders in het zaad schiet is het goed om ze vaak te controleren. Het is altijd jammer als het zaad al gevallen is.

Na een natte periode is het moeilijk zaden oogsten. Vaak zijn de zaden dan ook niet goed meer en verrot. Na de eerste vorst is het meestal ook niet mogelijk meer om zaden te verzamelen. Het beste moment is  op een zonnige dag. Zaden moeten goed gedroogd worden en donker en koel bewaard. Ik laat ze zelf een flinke tijd in een koffiefilter zitten. Daarin kunnen ze goed drogen en de naam schrijf ik op het filter. Daarna kunnen ze in afgesloten potjes of zakjes. Het best is de zaden het volgende jaar te zaaien. Hoe langer het duurt voor ze gezaaid worden hoe meer de kiemkracht achteruit gaat.